Strona główna » Jednolity Plik Kontrolny [Zanim ją kupisz, zajrzyj do środka]
A A A
Drukuj

Jednolity Plik Kontrolny [Zanim ją kupisz, zajrzyj do środka]

06.10.17

Jednolity Plik Kontrolny stanowić ma zbiór danych tworzonych z systemów informatycznych podatników zawierający kompletne informacje o operacjach gospodarczych za dany okres, posiadającym ustandaryzowany układ i format (schemat XML) umożliwiający jego łatwe przetwarzanie. Obecność przepisów o JPK w polskim porządku prawnym powoli przenosi nas w zupełnie inną erę raportowania podatkowego, opartą w pełni o elektroniczną komunikację z administracją podatkową. Ambicją, która towarzyszyła autorom w ramach przygotowania omawianej publikacji, było nie tylko omówienie poszczególnych struktur JPK w przystępny sposób, ale też przeprowadzenie czytelników przez pierwsze kilka miesięcy doświadczeń w procesach wdrażania i raportowania Jednolitego Pliku Kontrolnego.

articleImage: Jednolity Plik Kontrolny [Zanim ją kupisz, zajrzyj do środka] Książki wydane nakładem Wolters Kluwer Polska

Rozdział 3. Obowiązek raportowania comiesięcznego Jednolitego Pliku Kontrolnego

(...)

3.4. Rozliczenia kwartalne VAT a obowiązek comiesięcznego raportowania Jednolitego Pliku Kontrolnego dla VAT

3.4.1. Uwagi ogólne

Wprowadzenie comiesięcznego obowiązku przesyłania informacji o ewidencji zakupów i sprzedaży VAT w formacie JPK przyczyniło się do powstania wielu praktycznych pytań i wątpliwości u przedsiębiorców. Pierwsza i zarazem kluczowa wątpliwość dotyczyła podatników rozliczających się dla VAT w kwartalnych okresach rozliczeniowych.

Ustawowy termin na złożenie JPK_VAT jest co do zasady tożsamy z terminem, w jakim podatnik zobowiązany jest przekazać organom podatkowym swoją deklarację VAT. Zasada ta nie ma jednak zastosowania w przypadku podatników, którzy dla celów VAT rozliczają się kwartalnie.

W rezultacie podstawowe wyzwanie dla tzw. kwartalnych podatników VAT objęło zapewnienie możliwości wygenerowania poprawnych danych VAT za okres miesięczny. Często bowiem procedury wewnętrzne takich przedsiębiorców nie obligowały departamentu rozliczającego VAT do prowadzenia dokładnej ewidencji sprzedaży czy ewidencji zakupów za każdy miesiąc. Zmiany musiały więc dotknąć sposobu pracy zarówno osób odpowiedzialnych za księgowanie dokumentów, jak i tych, które przekazują do księgowości dokumenty uzyskane od kontrahentów. Bez modyfikacji dotychczasowej praktyki nie byłoby w ogóle możliwe stworzenie ewidencji VAT za okresy miesięczne.

Z tej perspektywy szczególnie istotna dla dużych przedsiębiorców, którzy pierwszy JPK_VAT musieli przesłać do 25 sierpnia 2016 r., była również odpowiedź na pytanie dotyczące możliwości przygotowania korekt związanych m.in. z nieterminowo „spływającymi” fakturami. Korygowanie JPK_VAT wydawało się procesem nieuniknionym, gdyż skuteczna implementacja nowych procedur wewnętrznych musi w takim przypadku potrwać.

Praktyka biznesowa pokazuje, że często, z uwagi na złożoną strukturę organizacyjną oraz wypracowane procedury dotyczące raportowania VAT w okresie kwartalnym, wielu przedsiębiorstwom zdarzają się sytuacje, gdy po zamknięciu rejestrów VAT do departamentu zajmującego się rozliczeniami podatkowymi spływają faktury lub informacje dotyczące usług bądź dostaw towarów wykonanych bądź nabytych, co do których moment rozliczenia w VAT przypada na zamknięty już miesiąc.

Do tej pory, nawet jeśli powyższe faktury lub informacje były otrzymywane z pewnym opóźnieniem w stosunku do miesiąca, którego dotyczyły, nie powodowało to rozbieżności w kontekście kwartalnych rozliczeń (np. zaewidencjonowanie w systemie finansowo-księgowym faktury dotyczącej pierwszych 2 miesięcy kwartału pod koniec ostatniego miesiąca kwartału). Innymi słowy, korekta rozliczeń była „domykana” w kwartalnym okresie sprawozdawczym i pozostawała zasadniczo neutralna dla rozliczeń VAT.

W takich sytuacjach po złożeniu JPK_VAT za konkretny miesiąc treść zaraportowanych za ten okres danych ulegałaby modyfikacjom. Tym samym przedsiębiorcy powinni z tego tytułu przygotowywać korekty JPK_VAT, choć neutralność będzie nadal istnieć dla celów samej deklaracji VAT.

Jak zatem zrobić to poprawnie? Przygotowywać korekty bezpośrednio po każdym miesiącu, czy zbiorczo podczas składania deklaracji kwartalnej?

Zgodnie z informacjami Ministerstwa Finansów w przypadku różnic po uzgodnieniu z deklaracją VAT-7K/VAT-D należy przesłać korekty ewidencji za poszczególne miesiące.
[P]Przykład:
Spółka XYZ SA złożyła 25 sierpnia JPK_VAT za lipiec:
- wartość sprzedaży: 1 000 000 zł,
- wartość zakupów: 500 000 zł.
Spółka XYZ SA złożyła 25 września JPK_VAT za sierpień:
- wartość sprzedaży: 1 200 000 zł,
- wartość zakupów: 600 000 zł.
Spółka XYZ SA złożyła 25 października JPK_VAT za wrzesień:
- wartość sprzedaży: 1 150 000 zł,
- wartość zakupów: 675 000 zł.
We wrześniu spółka zorientowała się, że na fakturze sprzedażowej wystawionej w lipcu omyłkowo zaniżyła wartość sprzedaży o 50 000 zł, w związku z czym we wrześniu została wystawiona faktura korygująca sprzedaż lipcową.
Spółka XYZ SA złożyła 25 października deklarację VAT:
- wartość sprzedaży: 3 400 000 zł,
- wartość zakupów: 1 775 000 zł.
Ponieważ tego typu korektę sprzedaży należy ująć „wstecz”80, spółka powinna była przygotować i przesłać korektę JPK_VAT za lipiec.
JPK_VAT za lipiec:
- wartość sprzedaży: 1 050 000 zł,
- wartość zakupów: 600 000 zł.

3.4.2. Nowelizacja ustawy VAT a podatnicy składający deklaracje VAT kwartalne

Konieczność raportowania JPK_VAT w okresach miesięcznych, niezależnie od składania kwartalnych deklaracji na potrzeby VAT, stanowiło wyzwanie dla podatników i ich pracowników odpowiedzialnych za poprawność rozliczeń tego podatku.

Nowe brzmienie ustawy VAT obowiązujące od 1 stycznia 2017 r. będące rezultatem wejścia w życie art. 1 pkt 12 nowelizacji VAT pozwoliło rozwiązać istniejące przez pół roku problemy „dużych kwartalnych podatników VAT”, wynikające z różnic pomiędzy okresem raportowania VAT a okresem, za który składa się JPK_VAT. Generalnie nowelizacja ustawy VAT zobligowała bowiem podatników do rozliczania się z VAT wyłącznie w okresach miesięcznych od 1 stycznia 2017 r.

Od 2017 r. szansę na stosowanie rozliczeń kwartalnych w VAT mają już tylko niektórzy mali podatnicy, tj. zgodnie z art. 2 pkt 25 ustawy VAT podmioty osiągające wartość sprzedaży (wraz z VAT) nie wyższą niż 1 200 000 euro, a w przypadku przedsiębiorstw maklerskich, zarządzających funduszami inwestycyjnymi itp. - 45 000 euro81.

Podstaw czasowej rozbieżności pomiędzy raportowaniem VAT a raportowaniem JPK_VAT należało się doszukiwać w sygnalizowanym od miesięcy zamiarze likwidacji czy też znacznego ograniczenia możliwości dokonywania rozliczeń VAT w okresach kwartalnych, z uwagi na fakt, iż taka metoda rozliczeń jest powszechnie wykorzystywana przez nierzetelnych podatników do oszustw podatkowych. Niewątpliwie więc, podobnie jak wprowadzenie przez nowelizację z dnia 13 maja 2016 r. obligatoryjnego wymogu raportowania JPK_VAT, nowelizacja ustawy VAT w omawianym zakresie wynikała z chęci uszczelnienia systemu VAT.

Zgodnie z uzasadnieniem projektu nowelizacji ustawy VAT kwartalna forma rozliczeń VAT była nadużywana przez nieuczciwe podmioty rejestrujące się jako podatnicy VAT, których celem było osiągnięcie korzyści kosztem budżetu państwa. W rezultacie zminimalizowanie grona podatników raportujących swoje dane VAT tylko cztery razy w ciągu roku powinno się przyczynić do bardziej efektywnego działania organów podatkowych i skarbowych, czy też od marca 2017 r. - krajowej administracji skarbowej, mających na celu zapobieganie wyłudzeniom VAT. Przy okazji jednak większość „kwartalnych”- uczciwych - podatników stanęła przed kolejnym wyzwaniem modyfikacji wewnętrznych procedur w celu pełnego umożliwienia raportowania VAT co miesiąc. Dotychczasowe uproszczenie pozwalało bowiem koncentrować część prac działu rozliczającego VAT raz na 3 miesiące. Wprowadzenie obowiązkowego miesięcznego raportowania ewidencji zakupów i sprzedaży nie wymagało jeszcze wielkich zmian dzięki możliwości składania korekt JPK_VAT, które efektywnie nie wpływały na finanse podatnika (o ile kwartalna deklaracja zawierała poprawne dane). Jednakże nowelizacja ustawy VAT istotnie zmieniła dotychczasową praktykę.

[P] W odniesieniu do przykładu wskazanego w pkt 3.4.1 niniejszego opracowania korekta sprzedaży wystawiona we wrześniu dotycząca sprzedaży lipcowej skutkowałaby:
- nie tylko korektą JPK_VAT za lipiec w celu wykazania zwiększonej sprzedaży, ale również
- koniecznością złożenia korekty deklaracji VAT, zwiększeniem sprzedaży o 50 000 zł i kwoty podatku należnego o 15 000 zł oraz, w przypadku nadwyżki podatku należnego nad naliczonym, uiszczenia na rzecz organu podatkowego kwoty 15 000 zł wraz z odsetkami za powstałą zaległość podatkową (ponieważ w lipcu zaniżono VAT do zapłaty).

3.5. Obowiązek comiesięcznego raportowania Jednolitego Pliku Kontrolnego dla VAT a jednostki samorządu terytorialnego

Zgodnie z brzmieniem nowelizacji z dnia 13 maja 2016 r. obowiązek comiesięcznego raportowania danych z ewidencji VAT w formie JPK od dnia 1 lipca 2016 r. zasadniczo obejmuje osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, które:
1) prowadzą księgi podatkowe przy użyciu programów komputerowych;
2) zobowiązane są do prowadzenia ewidencji VAT, o której mowa w art. 109 ust. 3 ustawy VAT;

Przypisy:

80 Por. wyrok NSA z dnia 25 lutego 2011 r., I FSK 213/10, http://orzeczenia.nsa.gov.pl:
"Dokonana przez sprzedawcę korekta podatku należnego, która jest spowodowana pomyłką zaistniałą przy wystawieniu faktury pierwotnie dokumentującej zdarzenie rodzące obowiązek podatkowy (pomyłki w cenie, stawce lub kwocie podatku bądź w jakiejkolwiek innej pozycji faktury) powinna być uwzględniona w rozliczeniu za okres, w którym (…) powstał obowiązek podatkowy z tytułu danej dostawy (usługi), poprzez korektę deklaracji, w ramach której ujęta została faktura pierwotnie dokumentująca wadliwą wielkość podatku należnego"; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 5 stycznia 2016 r., I SA/Gd 1310/15, http://orzeczenia.nsa.gov.pl: "gdy przyczyna korekty istniała w momencie wystawienia faktury pierwotnej, w przypadku wystawienia przez kontrahenta faktury korygującej in plus, korekta ta powinna być dokonana wstecz, tzn. należy rozliczyć fakturę korygującą w rozliczeniu za okres, w którym została rozliczona faktura pierwotna".
81 Zgodnie z art. 99 ust. 3a ustawy VAT w wersji obowiązującej od 1 stycznia 2017 r., kwartalne rozliczenie VAT będzie wykluczone w przypadku małych podatników:
- rejestrowanych przez naczelnika urzędu skarbowego jako podatnicy VAT czynni
- przez okres 12 miesięcy począwszy od miesiąca, w którym dokonana została rejestracja,
lub
- którzy w danym kwartale lub w poprzedzających go 4 kwartałach dokonali dostawy towarów objętych odpowiedzialnością solidarną wskazanych w załączniku nr 13 do ustawy VAT, chyba że łączna wartość tych dostaw bez kwoty podatku nie przekroczyła, w żadnym miesiącu z tych okresów, kwoty 50 000 zł.

 

Jacek Górski 06.10.17
Zobacz wszystkie materiały pochodzące z: Wolters Kluwer Polska SA
Zapisz się na newsletter
Serwis Pomocy
NAJCZĘŚCIEJ CZYTANE